VERSLAG: Damien Nijssen
Baby Keem - 08/09 - AFAS Live
Vijf jaar bleef het stil rond Baby Keem, maar zijn terugkeer klinkt allesbehalve voorzichtig. Op Ca$ino graaft de rapper dieper dan ooit in zijn jeugd in Las Vegas, waar achter de glimmende gevels van de stad armoede, verslaving en verlies schuilgaan. In AFAS Live trekt hij die tegenstelling door: tussen spektakel en kwetsbaarheid, tussen zachtheid en een zaal waarin even later werkelijk niemand meer stilstaat. Het is de derde keer dat Baby Keem in Nederland optreedt. Na zijn show op WOO HAH! en zijn rol als support tijdens Kendrick Lamars The Big Steppers Tour draagt hij de avond nu volledig zelf. Het optreden begint met een korte dj-set van Scott Bridgeway, een van Keems belangrijkste producers en vaste creatieve partners. Daarmee staat eerst degene op het podium die mede aan de basis ligt van de grillige energie die Keems muziek zo herkenbaar maakt.
Op het podium staat een deel van een casinogevel, met ernaast een rotsachtige zandberg die de glamour van Las Vegas direct iets stoffigs en vervallens geeft. Terwijl 'No Security' uit de speakers klinkt, loopt een vrouw in alledaagse kleding het podium op, waar ze zich omkleedt tot een klassieke Vegas-showgirl, compleet met uitwaaierende pauwenveren. Daarna klinkt de herkenbare stem van streamer ImDontai, die Ca$ino met flinke bombast officieel opent.
Baby Keem verschijnt op het podium en maakt met zijn unieke stemgeluid, hoekige bewegingen en de voortdurende tempowisselingen in zijn producties ieder nummer onvoorspelbaar. 'STATS' begint wat ingetogener dan het origineel voordat de harde beat switch het nummer openscheurt, 'vent' wordt door een langgerekte introductie met vioolmuziek langzaam op spanning gebracht en 'Circus Circus FreeStyle' barst na een melodie met "me, myself, my knife and I" abrupt open. Keem behandelt zijn nummers niet als vaststaande composities, maar als materiaal dat live opnieuw uit elkaar kan worden gehaald. Verzen worden ingekort, instrumentals verlengd en momenten van stilte net zo bewust ingezet als de zwaarste bas.
Tussen die onrust zorgen 'Good Flirts', 'lost souls' en 'Dramatic Girl' voor een verrassend luchtig contrast. Plotseling klinkt Keem niet explosief of dreigend, maar warm en bijna zorgeloos. Bij 'lost souls' neemt hij zelf de delen van Brent Faiyaz over, terwijl het vrolijke 'Dramatic Girl' ruimte biedt aan zijn zangstem. Even verdwijnt de chaos naar de achtergrond en krijgt het optreden een zachtere kleur, zonder dat de spanning volledig wegvalt: bij Keem voelt iedere rustpauze immers als stilte vlak voor een volgende uitbarsting.
Die uitbarsting volgt bij 'MOSHPIT', wanneer AFAS Live in een golvende massa verandert. Niet alleen vooraan, maar tot diep achter in de zaal springen bezoekers tegen elkaar op. Ook bij 'vent' en 'family ties' lijkt werkelijk niemand meer stil te staan: overal ontstaan moshpits, armen vliegen door de lucht en de vloer beweegt onder duizenden voeten. Keem hoeft daarvoor nauwelijks aanwijzingen te geven. Eén blik, een korte beweging of de eerste seconden van een beat zijn genoeg om de hele zaal te laten ontploffen.
De opvallendste demonstratie van die controle komt juist wanneer er bijna vijf minuten lang geen muziek klinkt. Keem staat op de casinogevel, kijkt de zaal in en probeert het publiek met kleine gebaren steeds verder op te warmen. De pauze duurt zo lang dat de spanning ongemakkelijk dreigt te worden, maar precies daarin schuilt zijn spel. Wanneer 'family ties' uiteindelijk inzet, komt alle ingehouden energie tegelijk vrij. Na afloop schreeuwt het publiek om nog een keer, waarop Keem het nummer zonder aarzeling opnieuw start. Halverwege zijn verse stopt de audio, waarna duizenden stemmen zijn woorden afmaken alsof het hun volkslied is.
Toch draait Ca$ino niet uitsluitend om zulke uitbarstingen. In een recent interview met Highsnobiety vertelt Keem hoe Las Vegas voor hem verbonden raakte met de verslaving van zijn moeder, periodes zonder een stabiele woonplek en het overlijden van zijn oma Sharon Govan. De stad is in zijn muziek daardoor tegelijk een plek van verleiding, overleving en pijn. Achter de casinogevel op het podium ligt dan ook geen zorgeloze fantasiewereld. De glitter fungeert vooral als dunne laag over een jeugd waarvan de gevolgen nog altijd voelbaar zijn.
Dat wordt het duidelijkst tijdens '16'. De bombast maakt plaats voor warme vioolmuziek, terwijl de danseres in haar showgirlkostuum rustig op de zandberg danst. Aan het einde van het nummer trekt ze haar gewone kleding weer aan, laat ze de veren achter en vertrekt ze alsof haar werkdag erop zit. Het beeld laat ruimte voor meerdere interpretaties, maar lijkt vooral te benadrukken hoeveel persoonlijke verhalen achter de rollen en fantasieën van de stad verborgen blijven. Keem doet hetzelfde met zichzelf: achter de onberekenbare rapper die een zaal kan laten ontploffen, toont hij steeds nadrukkelijker de jongen die door verlies en instabiliteit werd gevormd.
Daarna klinkt een verstilde pianoversie van Nina Simones 'Blackbird', begeleid door videobeelden uit Keems jeugd en een eerbetoon aan zijn overleden oma. Zij voedde hem voor een belangrijk deel op en kocht bovendien de goedkope microfoon waarmee hij als tiener Kendrick Lamar op een tourbus opzocht. In datzelfde interview vertelt Keem dat haar overlijden begin 2025 nog altijd boven zijn muziek en optredens hangt. Daardoor voelt het eerbetoon als de persoonlijke kern van de wereld die hij tijdens deze avond vormgeeft. De explosiviteit die eraan voorafgaat, blijkt niet tegenover zijn verdriet te staan, maar eruit voort te komen.
Juist daarom is het jammer dat de show na iets meer dan een uur en een kwartier alweer eindigt. Een korte set kan logisch zijn wanneer een artiest nog te weinig materiaal heeft, maar daarvan is bij Baby Keem geen sprake. Bovendien krijgt het nieuwe album, ondanks de naam Ca$ino Tour, verrassend weinig ruimte. 'No Security' en 'I am not a Lyricist' worden slechts vanaf tape afgespeeld, terwijl nummers als 'Highway 95 Pt. 2', die Keems persoonlijke ontwikkeling verder hadden kunnen uitdiepen, volledig ontbreken.
Met afsluiter 'No Blame' kiest Keem uiteindelijk niet voor een laatste explosie, maar voor berusting. Het past bij een optreden dat voortdurend balanceert tussen wat Las Vegas belooft en wat de stad hem heeft afgenomen. Hoe de belofte van een hoofdprijs ervoor zorgt dat eindeloos veel mensen dagelijks de hoofdprijs betalen. Baby Keem bewijst in AFAS Live dat hij een hele zaal kan sturen: hij laat duizenden mensen keer op keer springen. De show had zeker langer mogen zijn, maar dat verlangen onderstreept ook hoe sterk zijn afwezigheid door zijn fans werd gevoeld. In Keems casino wint het publiek niet door veilig te spelen, maar door zich volledig aan zijn rauwheid en grilligheid over te geven.
CCC INC. - 04/09 - PAARD CCC Inc. bestaat 60 jaar en stond in Paard, met onder andere Ernst Jansz en...
